{"id":354,"date":"2025-11-05T16:46:29","date_gmt":"2025-11-05T15:46:29","guid":{"rendered":"http:\/\/sudariumchristi.stage.bergwerk-it.de\/poezja-i-fakty\/poszukiwanie-sladow-na-wschodzie\/"},"modified":"2025-12-19T13:43:12","modified_gmt":"2025-12-19T12:43:12","slug":"poszukiwanie-sladow-na-wschodzie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/poezja-i-fakty\/poszukiwanie-sladow-na-wschodzie\/","title":{"rendered":"Poszukiwanie \u015blad\u00f3w na Wschodzie"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ju\u017c od czas\u00f3w wczesnych chrze\u015bcijan przekazywano<\/b> \u2013 ustnie i pisemnie \u2013 wiadomo\u015bci o pewnej chu\u015bcie z odbiciem oblicza Jezusa Chrystusa. Welon z Kamulii, Mandylion, Acheiropo\u00edetos, Veronica lub Volto Santo \u2013 wielo\u015b\u0107 tajemniczo brzmi\u0105cych nazw, kt\u00f3re odnoszono tak\u017ce do najstarszych ikon, utrudnia poszukiwanie \u015blad\u00f3w w dokumentach, legendach i poezji. Ponadto po Zmartwychwstaniu w pustym grobie znajdowa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej chust, gdy\u017c \u015bw. Jan w swojej Ewangelii wspomina nie tylko o lnianych p\u0142\u00f3tnach w liczbie mnogiej, ale i o zwini\u0119tej chu\u015bcie (lub z\u0142o\u017conej \u2013 gr. entylisso): <\/p>

\u201ei zobaczy\u0142 le\u017c\u0105ce p\u0142\u00f3tna, jednak\u017ce nie wszed\u0142 do \u015brodka. Nadszed\u0142 potem tak\u017ce Szymon Piotr, id\u0105cy za nim. Wszed\u0142 on do wn\u0119trza grobu i ujrza\u0142 le\u017c\u0105ce p\u0142\u00f3tna oraz chust\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a na Jego g\u0142owie, le\u017c\u0105c\u0105 nie razem z p\u0142\u00f3tnami, ale oddzielnie zwini\u0119t\u0105 na jednym miejscu.\u201c <\/b>(Ewangelia wg \u015aw. Jana 20, 5-7)<\/p>

Nie wspomniano przy tym o jakichkolwiek odbiciach na chustach. Wspomnienie o istnieniu takich chust w \u017cydowskiej Jerozolimie mog\u0142oby by\u0107 bardzo niebezpieczne. Po pierwsze, wszelkie przedmioty pochodz\u0105ce z grob\u00f3w, wed\u0142ug \u017cydowskich przepis\u00f3w dotycz\u0105cych czysto\u015bci rytualnej, by\u0142y uwa\u017cane za szczeg\u00f3lnie nieczyste. Po drugie, mog\u0142o to wynika\u0107 z zakazu wykonywania jakichkolwiek obraz\u00f3w Boga w Starym Testamencie. <\/p>

Kolejne wersje ogranicza\u0142y si\u0119 do wskaz\u00f3wek, kt\u00f3re odnie\u015b\u0107 mo\u017cna do trwaj\u0105cej prawie dwa tysi\u0105clecia historii Sudarium z Manoppello. Niekiedy wskaz\u00f3wki te mo\u017cna odnie\u015b\u0107 bezpo\u015brednio do Sudarium, ze wzgl\u0119du na jego niewielki format (24 x 17,5 cm) w por\u00f3wnaniu do Ca\u0142unu Tury\u0144skiego (437 x 111 cm). <\/p>

W pewnym gruzi\u0144skim tek\u015bcie<\/b> z VI w. napisano, \u017ce Maryja otrzyma\u0142a z r\u0105k Boga ca\u0142un z odbitym na nim pi\u0119knym wizerunkiem swego Syna, kt\u00f3ry podczas mod\u0142\u00f3w rozk\u0142ada\u0142a w stron\u0119 Wschodu.<\/p>

Wedle wielu legend kr\u00f3l Abgar V z Edessy<\/b> (4 rok przed Chr. \u2013 7 rok po Chr. , a tak\u017ce lata 13-50 po Chr.) otrzyma\u0142 chust\u0119 z wizerunkiem Chrystusa. Jak wynika z opis\u00f3w historycznych przez 400 lat znajdowa\u0142a si\u0119 ona w Edessie (obecnie Turcja). Podczas obl\u0119\u017cenia miasta przez Pers\u00f3w w roku 544 chust\u0119 wyj\u0119to z ukrycia w murach, co przewa\u017cy\u0142o szal\u0119 zwyci\u0119stwa na rzecz obro\u0144c\u00f3w Edessy. <\/p>

Od tego czasu w Cesarstwie Bizantyjskim portret okre\u015blano mianem Mandylion (mindil \u2013 arab. \u201echusta\u201d) lub te\u017c welon z Kamulii. By\u0142a to miejscowo\u015b\u0107, z kt\u00f3rej w roku 574 przeniesiono go do Konstantynopolu.<\/p>

W VI w. <\/b>pojawi\u0142y si\u0119 wie\u015bci z Memphis z Egiptu, jakoby w mie\u015bcie tym znajduje si\u0119 lniana chusta z odbiciem twarzy Jezusa, powsta\u0142ym po otarciu ni\u0105 Jego twarzy. Wizerunek trudno by\u0142o obejrze\u0107, gdy\u017c wci\u0105\u017c si\u0119 zmienia\u0142. Ta w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 przypomina Sudarium z Manoppello. Dok\u0142adnie w tym rejonie Egiptu pod koniec XIX w. odkryto wiele portret\u00f3w mumiowych, poprzedzaj\u0105cych powstanie ikon. <\/p>

W roku 586 Theopylaktos Simokattes<\/b> okre\u015bli\u0142 chust\u0119 jako bosk\u0105 sztuk\u0119, w kt\u00f3rej tworzeniu nie uczestniczy\u0142y ani r\u0119ce tkacza ani te\u017c farby malarza.<\/p>

Evagrius Scholasticus okre\u015bli\u0142 obraz Chrystusa z Edessy w swym historycznym dziele z roku 594 jako \u201eprzez Boga stworzone dzie\u0142o, w kt\u00f3rego powstaniu nie uczestniczy\u0142y r\u0119ce ludzkie\u201c, a welon z Kamulii okre\u015blono jako Acheiropo\u00edetos (\u201enieuczyniony przez r\u0119ce ludzkie\u201c).<\/p>

W latach od 574 do ok. 700 Acheiropo\u00edetos<\/b> by\u0142 palladium cesarskim w Konstantynopolu i s\u0142u\u017cy\u0142 do motywowania wojsk podczas kampanii wojennych.<\/p>

Pod koniec VII i na pocz\u0105tku VIII w. Konstantynopol nie by\u0142 ju\u017c bezpiecznym miejscem dla przechowywania welonu i dlatego zosta\u0142 on przewieziony do Rzymu. Tam nazwano go \u201eVeronika\u201c. Od roku 1204 relikwia przechowywana by\u0142a w Watykanie. <\/p>

Dante Alighieri <\/b>(1265-1321) okre\u015bli\u0142 prawdziwe oblicze jako \u201cVera Icon\u201d w swojej \u201cBoskiej Komedii\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce poni\u017cszy fragment w\u0142a\u015bnie tego dotyczy:<\/p>

Qual \u00e8 colui che forse di Croazia
viene a veder la Veronica nostra,
che per l’antica fame non sen sazia,
ma dice nel pensier, fin che si mostra:
’Segnor mio Ies\u00f9 Cristo, Dio verace,
or fu s\u00ec fatta la sembianza vostra?<\/p>

Jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry z Kroacyi mo\u017ce
Przychodzi widzie\u0107 Weronik\u0119 nasz\u0105,
Nie syty wcale dawn\u0105 o niej s\u0142aw\u0105,
I m\u00f3wi w duszy, dop\u00f3ki j\u0105 widzi:
O Chryste Jezu, m\u00f3j prawdziwy Bo\u017ce!
Takie\u017c to by\u0142o oblicze Twe, Panie? (t\u0142um. Stanis\u0142awskiego)<\/p>

Wydaje si\u0119, \u017ce poni\u017cszy fragment r\u00f3wnie\u017c si\u0119 do tego odnosi:<\/p>

Dentro da s\u00e9, del suo colore stesso,
mi parve pinta de la nostra effige,
per che \u00b4il mio viso in lei tutto era messo.<\/p>

W nim, ale w\u0142asnym malowany \u015bwitem,
Zjawi\u0142 si\u0119 Twarzy Cz\u0142eczej Wizerunek
\u0179renice w niego wpoi\u0142em z zachwytem. (t\u0142um. Edward Por\u0119bowicz)<\/p>

Ten cytat sprawia, \u017ce kolejne wiersze z Hymnu o Perle (Akta Tomasza, 1-sza po\u0142owa 3-go wieku z pobli\u017ca Edessy), w kt\u00f3rym zostaje poruszony motyw syna marnotrawnego, ukazuj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie w nowym \u015bwietle:<\/p>

\u201eNa chi\u0144skim materiale zapisany sangwin\u0105, promieniuj\u0105cy przede mn\u0105 swoim wygl\u0105dem\u201c<\/p>

i<\/p>

\u201eKiedy zobaczy\u0142em sukni\u0119,
nagle wyda\u0142a mi si\u0119 lustrzanym podobie\u0144stwem mnie samego.
Widzia\u0142em, \u017ce jestem w niej ca\u0142y
i \u017ce ona ca\u0142a jest we mnie,
\u017ce byli\u015bmy w roz\u0142\u0105ce a przecie jednym i tym samym,
tak samo ukszta\u0142towani (przek\u0142ad Czes\u0142awa Mi\u0142osza).\u201c<\/p>

Nie wiedz\u0105c o tym, \u017ce obraz na Sudarium znika pod \u015bwiat\u0142em, Marcin Luter<\/b> pi\u0119tnowa\u0142 w roku 1545 papie\u017cy, \u017ce jako prawdziwy obraz (Veronika) pokazuj\u0105 pielgrzymom czyste lniane p\u0142\u00f3tno (\u201eklaret lin\u201d).
<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Kr\u00f3l Abgar V., E. Ballerini, 1940<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Szczeg\u00f3\u0142 fresku Benozzo Gozzoli (z roku ok. 1450), Ko\u015bci\u00f3\u0142 SS. Domenico e Sisto, Rzym <\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Rosyjska ikona, Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Weroniki, Via Dolorosa, Jeruzalem<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zbawiciel, Andrej Rubljow, pierwsze dziesi\u0119ciolecie 15-go wieku.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ilustracja z r\u0119kopisu Boskiej Komedii, Wenecja 1390 r.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c od czas\u00f3w wczesnych chrze\u015bcijan przekazywano \u2013 ustnie i pisemnie \u2013 wiadomo\u015bci o pewnej chu\u015bcie z odbiciem oblicza Jezusa Chrystusa. Welon z Kamulii, Mandylion, Acheiropo\u00edetos, Veronica lub Volto Santo \u2013 wielo\u015b\u0107 tajemniczo brzmi\u0105cych nazw, kt\u00f3re odnoszono tak\u017ce do najstarszych ikon, utrudnia poszukiwanie \u015blad\u00f3w w dokumentach, legendach i poezji. Ponadto po Zmartwychwstaniu w pustym grobie znajdowa\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":347,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-354","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=354"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3678,"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/354\/revisions\/3678"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sudariumchristi.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}